Kurulduğu 1988 yılında bu yana basım ve inşaat sektörlerine yönelik yatırımlarıyla büyüyen ve bu yılın başlarında aldığı kararla bir dünya markasına dönüşme süreci yaşayan Frimpeks Makine San. ve Dış Tic. A.Ş.’nin, basım sektöründe 70’i aşkın ülkeye ihracatı var. Frimpeks’in basım sektörü için ürünleri arasında mürekkepler ve vernikler, kendinden yapışkanlı etiketlikler, yapıştırıcılar ve dijital baskı folyoları bulunuyor.
Frimpeks Genel Müdür Yardımcısı İlhan Ürer, sorularımızı yanıtladı.
Frimpeks için 2018 nasıl geçti?
Frimpeks Genel Müdür Yardımcısı İlhan Ürer, “2019 daha dikkatle hareket edilmesi gereken bir yıl olacak. Tüm firmalar sanırım bu düşünceyle hareket ediyor. Biz seneye iyi başlamakla birlikte özellikle iç piyasanın aslında ne kadar temkinli olduğunu ne kadar yavaş ve dikkatli hareket ettiğini görebiliyoruz. Gelen siparişlerin çokluğu değil niteliği önem kazanmaya başladı.”
2018 başında özellikle kimya ve etiket bölümlerinde organizasyonel değişikliklere gittik. Bunun neticesinde herkes kendi alanına daha fazla odaklanmaya; özellikle ihracat ekibinin üzerindeki bazı yükler ile iç piyasada etiket ekibinin üzerindeki yükler dağıtılmaya çalışıldı. İlgili sektöre daha yoğun bir şekilde odaklanmaya başladık. 2018’in krizle dolu bir yıl olması keza 2019’un da geçtiğimiz yıldan gelen bazı dezavantajları taşıyor olması bizim temkinli hareket etmemize yol açtı. 2018 ilk çeyrekte gelen krizi bankalar aracılığıyla gördüğümüz için hızlı bir şekilde önlemler almaya başladık ancak neticelerini görmek zaman aldı. Bu anlamda biz çalıştığımız şirketleri iş ortağımız gibi gördüğümüz için onları da uyarmış olduk.
Piyasa buna nasıl tepki verdi?
Bazı iş ortaklarımızdan sert tepkiler aldık. Ancak sonraki zamanlarda kendileriyle konuştuğumuzda bize hak verdiklerini öğrendik, “Uyarılarınız sayesinde biz de kendi önlemlerimizi aldık ve müşterilerimizi uyardık, yoksa kayıplar büyük olacaktı” dediler. 2018 firmaların ayağını yorganına göre uzatacağı, uzatması gerektiğini hissettiren bir yıl oldu. Firmalar kendi sermayesi ölçüsünde, kendi birikimi ölçüsünde iş yapması gerektiğini anladılar. Pazar yeni dönemin kurallarını benimsemiş gözüküyor. Tüm tedarikçiler benzer şekilde hareket etmek zorunda kaldığından yeni uygulamalar pazar tarafından daha iyi anlaşıldı.
2019 daha dikkatle hareket edilmesi gereken bir yıl olacak. Tüm firmalar sanırım bu düşünceyle hareket ediyor. Biz seneye iyi başlamakla birlikte özellikle iç piyasanın aslında ne kadar temkinli olduğunu ne kadar yavaş ve dikkatli hareket ettiğini görebiliyoruz. Gelen siparişlerin çokluğu değil niteliği önem kazanmaya başladı. Ufak ve parçalı siparişler giderek azalmaya, büyük ve bütün siparişler artmaya başladı. Miktarlarda artışlar oldu, sebebi güçlü firmaların ayakta kalıp daha fazla sipariş almalarıdır.
2018’de ne kadar bir daralma oldu?
Frimpeks’in içindeki farklı bölümler için farklı yorumlar yapmakta fayda vardır. Kimya sektörü bir önceki yılın üzerinde kapatmıştır.
2019 için agresif bir bütçe yaptık; bunu piyasanın büyümesinden bağımsız kendi iç organizasyon değişikliğimize dayandırdık. Şimdi fırsatlar daha iyi değerlendiriliyor, aksiyonlar daha hızlı alınıyor, daha esnek davranılabiliyor. Bu büyümeyi ekibimizle yapabilecek güçteyiz. Ocak ve Şubat ayları da bizi mahcup etmedi.
Dış pazarda durum nedir?
Frimpeks 70’ten fazla ülkeye ihracat yapan bir firma. Baskı ve matbaa sektörüne çok çeşitli mallar ihraç ediyoruz. Bölgeden bölgeye ayırmak gerekiyor. Mesela Rusya ve CIS ülkelerinde oldukça kuvvetli gelişmeler kayıt edildi. Orta Doğu yaşanılan finansman krizlerinden ötürü iyi değildi. Ancak 2019 için iyi sinyaller gelmeye başladı. Genelde Orta Doğu ve Afrika pazarları biraz sıkıntılı. Siyasi çalkantılardan dolayı ülkeler yavaş yavaş Türkiye ye karşı engeller koymaya başladı. Gümrükte bazı sıkıntılar yaşanabiliyor. Bu sorunları da ekibimizle aşmaya çalışıyoruz. Genel olarak birçok bölgede partnerlerimiz çok güçlü, onlara da inanıyoruz. Özellikle ihracatta yeni iş ortakları kazanıyoruz.
Avrupa pazarlarında da aksiyonlar aldık ve almaya devam ediyoruz. Frimpeks’in iyi bir avantajı da dünyada çok fazla UV mürekkep üreticisi olmaması. Bu sene başında aldığımız stratejik bir kararla Frimpeks markasını dünyanın dört bir ucuna yayma kararı aldık ve bu doğrultuda ilerliyoruz.
Afrika pazarından söz ettiniz oradaki gelişme nasıl?
Afrika pazarında Avrupa’nın, Çin’in ve Hindistan’ın etkisi var. Afrika pazarı dediğiniz zaman, özellikle Doğu Afrika; Kenya, Etiyopya gibi ülkelerin bulunduğu yerlere kesinlikle Hintliler hâkim.
Orta Afrika, Batı Afrika, Kuzey Afrika birbirinden çok farklı. Batı Afrika’da Fransızca konuşmanız gerekiyor; Fransızca konuşan satış müdürü arkadaşlarımız var. Yine de lokal dilleri konuştuğunuz zaman dünya değişiveriyor.
“Frimpeks Amerika pazarında UV mürekkep tarafında yüzde 100 büyüyor”
İngiltere ve Amerika pazarında durum nasıl?
Amerika pazarı ile oradaki firmamızın başında bulunan arkadaşımız ilgileniyor, bildiğim kadarıyla orada da özellikle mürekkepte olağanüstü büyüyoruz. UV tarafında büyümenin %100’den fazla olduğunu söyleyebilirim. Tabii Amerika pazarı çok büyük, miktarlar da çok yüksek.
Avrupa pazarı genel anlamda muhafazakâr bir pazar. İrlanda ve Portekiz’de büyüyoruz. İspanya’da aldığımız aksiyonlar doğrultusunda büyüme hedefimiz var. İngiltere onların yanında daha yavaş giden, beklentilerimizin altında kalan bir pazar. Bunlar işin kimya tarafı. İngiltere’de de yakın zamanda birtakım önlemler almayı düşünüyoruz. Tabii İngiltere gibi ülkelerde bazı şeyler hızlı olmuyor. 2019’u geçtiğimiz yıla göre daha iyi kapatırız diye düşünüyorum.
