Bir malın tamamı geri dönüştürülebilir değilse, herhangi bir şekilde bu izlenimin verilmemesi hükme bağlanıyor.
Reklam verenler, reklam ajansları, mecra kuruluşları tarafından gerçekleştirilen ticari reklam ve ticari uygulamalarda yer verilen çevreye ilişkin beyan ve görsellerin ilgili mevzuata uyumlu olmaları konusunda reklamcılık ile ilgili tüm kişi, kurum ve kuruluşlara yol göstermek amacıyla 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a ve Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’ne dayanılarak hazırlanan ve Reklam Kurulu’nun 13.12.2022 tarihli ve 328 sayılı toplantısında ilke kararı olarak kabul edilen “Çevreye İlişkin Beyanlar İçeren Reklamlar Hakkında Kılavuz” yayınlandı.
Çevresel beyanlar belirsizliğe neden olacak şekilde kullanılamayacak
Beşinci maddesinde reklamların, tüketicilerin çevre konusundaki duyarlılığını ya da bu alandaki olası bilgi eksikliğini istismar edecek biçimde yapılamayacağı hükme bağlanan Kılavuz, reklamlarda; çevresel işaret, sembol ve onaylar tüketicileri aldatıcı şekilde kullanılamayacağını; ilgili mevzuatı gereği enerji etiketlemesi zorunlu olan mallara ilişkin reklamlarda, enerji verimliliğine veya fiyata dair bilgilerin yer alması durumunda, ilgili malın enerji verimliliği sınıfının belirtilmesi zorunlu olduğunu kaydediyor.
Kılavuza göre, “Reklamlarda “yeşil”, “sürdürülebilir”, “eko”, “doğa dostu”, “çevre dostu”, “çevreci sloganlar”, “sıfır atık”, “geri dönüştürülebilir”, “çevre açısından güvenli”, “enerji açısından verimli”, “geri dönüştürülebilir”, “karbon nötr”, “yenilenebilir”, “yeşil enerji” gibi genel nitelikteki kavramlar açıklama yapılmadan ya da o mal veya hizmetin veya üretim süreçlerinin çevreye etkilerine ilişkin olarak tüketiciler nezdinde belirsizliğe neden olacak şekilde kullanılamaz.
Reklamlarda yer verilen çevresel beyanların gerçekleşmesi için özel koşulların varlığı halinde bu koşulların açıkça belirtilmesi gerektiği ifade ediliyor. Reklamın yayınlandığı mecra söz konusu bilgileri vermek için sınırlı ise tüketicilerin, ayrıntılı bilgi alabileceği mecraya yönlendirilmesi hükme bağlanıyor.
Ürünün tamamı mı, ambalajı mı, bir kısmı mı geri dönüştürülebilir belirtilecek
Kılavuz, reklamlarda yer verilen çevresel beyanların o mal veya hizmetin hangi bölüm, parça veya sürece ilişkin olduğunun açıkça belirtilmesi zorunluluğunu hatırlatıyor. Aksi takdirde, tüketicilerin, çevresel beyanın tüm bu unsurları kapsadığı izlenimi ile o malın çevreye gerçekte olduğundan daha olumlu ve sürdürülebilir katkısı olduğu konusunda yanlış yönlendirilebilecekleri belirtiliyor.
Örneğin, “sıfır emisyon” ibaresi veya görseli bir mal veya hizmetin tüketiciye sunulmadan önceki üretim aşamasına mı yoksa tüketicinin kullanımına sunulduktan sonraki sürece mi ilişkin olduğu açıkça belirtilmelidir.
Kılavuza göre, “Bir malın “biyolojik olarak bozunabilir”, “çözünebilir” veya “geri dönüştürülebilir” olduğuna ilişkin beyanların, malın ambalajı da dahil olmak üzere ürünün tamamıyla mı yoksa bir kısmıyla mı ilgili olduğu, biyolojik olarak bozunma veya kompostlama sürecinin hangi koşullarda geçerli olduğu ya da bu sürecin yaygın olarak kullanılmayan özel ekipman veya işlemler gerektirip gerektirmediği konusunda tüketiciler açıkça bilgilendirilmelidir.”
Reklam verenler, reklam ajansları ve mecra kuruluşlarının, Kılavuz maddelerine uyum konusunda ayrı ayrı sorumlu oldukları hükme bağlanan Kılavuz’un tamamına linkten ulaşılabilir: https://tinyurl.com/2sjkk8vn
