Yayımcı Meslek Birlikleri Federasyonu (YAYFED) 2024 bandrol verilerini detaylı bir şekilde kamuyla paylaştı. Zorlu bir yılın ardından yayımcılık sektörü, 2024 yılını 413 milyon 860 bin 263 kitap üretimiyle tamamladı. 2023 yılına kıyasla 13 milyon 519 bin 686 adetlik (%3,38) bir artışla gerçekleşen bu üretim, sektörün iki yıl üst üste büyüme kaydettiğini gösteriyor.
2022’nin düşüşü aşıldı
2022 yılında yaşanan ekonomik kriz ve diğer olumsuzluklar, kitap üretim rakamlarını 380 milyon seviyesine kadar düşürmüştü. 2023 yılı ise bu düşüşün telafi edildiği bir yıl oldu ve 400 milyon bandı tekrar aşıldı. 2024’teki büyüme, sektörde istikrarın yeniden sağlandığını gösteren önemli bir işaret olarak değerlendiriliyor.
YAYFED’den yapılan açıklamada şu ifadelere yer veriliyor: “2022 yılında yayımlanan kitap sayısı, 2015 yılının da altına gerileyerek 380 milyon adet olarak gerçekleşmişti. 2022 yılındaki enflasyonist ekonomi süreci maalesef 2023 yılında da devam etti. Bunlara ilave olarak büyük bir deprem faciası ile ülkemiz sarsıldı. Ayrıca yıl içinde genel seçimlerin yapılacak olması, siyasi belirsizlik endişesinin hakim olduğu bir atmosferin yaşanmasına neden oldu.
Bütün olumsuzluklara rağmen sektörümüzün 2023 yılında kitap üretimi 400.340.577 adet olarak gerçekleşti. 2022’deki gerilemenin ardından 2023 yılındaki büyüme ümit vericiydi. 2012 yılından bu yana her yıl istikrarlı olarak büyüyen yayımcılık sektöründeki 2022 şoku atlatılmış görünüyordu. Fakat ülkemizdeki ekonomik sıkıntıların 2024 yılında da -biraz gerileyerek de olsa- devam etmesi, yıl sonu üretim rakamlarının nasıl olacağı yönündeki tereddütleri de beraberinde getiriyordu.”
Zorluklara rağmen büyüme sağlandı
2023 yılı, Türkiye için hem ekonomik hem de toplumsal zorlukların yılı oldu. Deprem felaketi ve genel seçimler, sektördeki belirsizlik atmosferini derinleştirdi. Ancak tüm bu zorluklara rağmen, kitap üretimi toparlanarak umut verici bir tablo sundu. 2024 yılında ise ekonomik sıkıntılar kısmen devam etse de sektör büyümesini sürdürdü.
400 milyon bandı ilk kez 2016’da aşılmıştı
Türkiye’de kitap üretim adetleri ilk kez 2016 yılında 400 milyon sınırını geçmişti. 2021 yılında ise sektör 439 milyonluk zirve seviyesine ulaştı. 2022’deki ani düşüşle 380 milyona gerileyen üretim, son iki yıl üst üste büyüme göstererek sektörün istikrarını yeniden kazanmakta olduğunu ortaya koyuyor.
Sektörün gerçek büyüklüğünde bandrol verileri
Açıklanan rakamlar, bandrole tabi olan kitap üretimini kapsıyor. Bilindiği üzere, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından üretilen kitaplar, 48 sayfadan az olan çocuk kitapları ve eğitim materyalleri bandrol zorunluluğuna tabi değil. Bu durum, sektörün gerçek üretim büyüklüğünün tam olarak ölçümlenememesine yol açıyor. Yayımcılar, tüm basılı ve dijital kitapların bandrole tabi tutulması gerektiğini savunuyor. Böylelikle, sektörün doğru bir şekilde ölçeklenmesi ve kayıt altına alınmasının mümkün olabileceği hakim görüş.
Yayımcılar 2025 için umutlu
Sektör temsilcileri, yayımcılık sektöründeki bu yükselişin 2025 yılında da devam etmesini umut ediyor. İstikrarın sürdürülebilir olması için, özellikle üretim süreçlerinin daha şeffaf ve düzenli bir şekilde kayıt altına alınması gerektiği tüm yayıncılar tarafından vurgulanıyor.
Aralık ayı verileri
2024 yılı Aralık ayında 24.266.456 adet kitap üretimi gerçekleşti. Önceki yılın aynı ayındaki adet 24.655.322 olarak kayıtlara geçmişti. Aralık ayında kitap üretimi %1,5 oranında küçülme gösterdi.
2024 yılı kategori dağılımı
2024 yılında %11,9’unu Yetişkin Kültür Yayımları, %13,6’sını Yetişkin Kurgu Edebiyat Yayımları, %15’ini Çocuk Kitapları, %1’ini Gençlik Kitapları, %8,8’ini İnanç Yayımları, %2,5’ini Akademik Yayımlar, %1,3’ünü İthal kitaplar ve %46,5’ini Eğitim Yayımları oluşturdu.
Son üç yılın verilerine bakıldığında, Yetişkin Kültür Yayımları ile Yetişkin Kurgu Edebiyat Yayımları kategorilerinde gerileme görülürken, Çocuk Kitapları ile Eğitim Yayımlarında üretim artışı göze çarpıyor.
Aşağıdaki tablolarda son üç yıla ilişkin kategori dağılımı ile geçen sene raporlamaya başlanan “Kategori Dağılımının Alt Başlıklı Kırılımı” raporu yer alıyor.
